Yazı Detayı
04 Ağustos 2019 - Pazar 16:05 Bu yazı 300 kez okundu
 
“ERZURUM KONGRESİ ULUSLARARASI SEMPOZYUMU”
Ali Kurt
alikurt1@gmail.com
 
 

“ERZURUM KONGRESİ ULUSLARARASI SEMPOZYUMU”

Biliyorsunuz, içinde bulunduğumuz günler Erzurum Kongresinin 100. Yılına denk geliyor ve çeşitli etkinliklerle o günler hatırlanıyor. "Milli sınırlar içinde vatan bölünmez bir bütündür, parçalanamaz" kararına ulaşan Kongre elbette çok önemli. Kayıplara üzülünüp elde edilenlere seviniliyor ve bu arada konu üniversiter düzeyde ele alınıp bilimsel temelleri araştırılıyor.

Erzurum Kongresinin 100. Yılı nedeniyle Erzurum Teknik Üniversitesi tarafından düzenlenen Uluslararası Sempozyuma katıldık. 23- 25 Temmuz günleri üniversite Edebiyat Fakültesi salonlarında düzenlenen toplantılara Türkiye’de 40 civarında üniversite ve 5 yabancı ülkeden bilim adamları katılmıştı.

Toplantı 3 ayrı salonda gerçekleştirildi. Bu mekanlara verilen adlar da günün önemi ile uyumluydu; “Erzurum Kongresi Salonu”, “Müdafaa-i Hukuk Salonu” ve “Albayrak Salonu”

Bildirilen çoğunlukla Türkçe, bazıları İngilizce sunuldu.

Dikkat çekici olan, yeni bazı bilgi ve belgelerin ortaya konulması, bilinen ve yazılanların yeniden derleme, tasnif ve yorumlanmalarıydı. Böylece kongreyi gerektiren sebepler, kongre sırasında Anadolu ve Erzurum bölgesinin siyasi, askeri, ekonomik ve toplumsal durumu, mevcut imkanlar ve yapılabilenler üzerinde duruldu.

Şehrin nüfusu Dünya Harbi öncesinde fazla gösterilmeye çalışılıyor. 60.000, 80.000, bazıları hızlarını alamıyor 120.00’e kadar çıkıyorlar. Oysa 1913 Dr. Şerif Beyin sıhhi raporunda nüfus (askerler hariç) 43.000 veriliyor.

Dikkat çekici konular ise, kongreye katılan delegeler, kimlik ve kişilikleri, kongre sırasında ve sonradan yaptıkları üzerinde durulmasıydı. Pontus meselesi gibi daha önce Erzurum’da duymaya alışkın olmadığımız konular da söz konusu edildi. Birkaç örnek vermek gerekirse; “Rus ressamı Yevgeniy Lansere’nin Ankara yolculuğu ve Türkiye’nin Milli Mücadele’sini yansıtan resimleri (Mayıs- Ekim 1922)” , “Mütareke sonrasında İttihatçılık meselesi ve Erzurum Kongresi”, “Paris Barış (paylaşım) Konferansı kararlarına Vilayat-i Şarkiyye’den (Doğu Vilayetlerinden) protestolar”.

Erzurum Tarih Derneği üyeleri de toplantıya 2 bildiri ile katıldı. Ömer Özden “Cevat Dursunoğlu!nun Milli Mücadele anılarında Erzurum” ve bu satırların yazarı “”Erzurum Tarih Derneği Başkanı Fahrettin Kırzıoğlu’nun Erzurum Kongresi’nin 50. Yılı kutlamalarına katkıları” konularını anlattılar.

“100 yılı münasebetiyle Erzurum Kongresi bibliyografyası”, “Erzurum Kongresi’nin en önemli iki kutlaması; 50. Ve 100. Yıl kutlamalarının mukayesesi”, “1919’da Erzurum” da konuyla ilgili toplu bilgi sağlayan, yol açan çalışmalar olarak dikkat çekti.

Yabancı ülkelerde Erzurum Kongresi nasıl aksetmişti? Bu sonunun cevabı “Amerikan basınında Türk- Ermeni ortak mandası tartışmaları (1919- 1920)”, “Erzurum Kongresi’ne yönelik İngiliz değerlendirmeleri”, “Erzurum Kongresi ve İstanbul’daki siyasi gelişmelere dair İngiliz yüksek komiseri Amiral Caltrope’nin değerlendirmeleri”, “Erzurum Kongresi’nin son Osmanlı Meclisi Mabusanı’na etkileri”, “Erzurum Kongresi’nin Trabzon’a yansımaları”, ”Erzurum Kongresi’nin İstanbul basınındaki yankıları”, ”Polonya basınında Türk Milli Mücadelesi” bildirilerinde araştırıldı.

Türkiye’yi bizlere vatan olarak bırakanları neler çektiğini bir kere daha hatırladık.

Toplantının düzenlenmesinde emek veren rektör Prof Dr. Bülent Çakmak ve rektör yardımcısı Prof Dr. Murat Küçükuğurlu’ya teşekkür ediyoruz.

 
Etiketler: “ERZURUM, KONGRESİ, ULUSLARARASI, SEMPOZYUMU”,
Yorumlar
Haber Yazılımı