Yazı Detayı
06 Ekim 2019 - Pazar 20:12 Bu yazı 59 kez okundu
 
TEPE MEZARLIĞI
Abdurrahman ZEYNAL
a.zeynal@hotmail.com
 
 

Erzurumun eski mahallelerinden biri Veyisefendi Mahallesidir. Doğusunda tarihî Karskapı, güneyinde bugün olmayan toprak tabyaların bir bölümü, batısında Darağacı, Kadana Mahallesi, Kuzeyinde Yeğenağa ve Emin Kurbu mahalleri bulunmaktadır. Pek çok sokağa sahip mahalleden günümüze Dilek, Sergender, Sönmez, Sancak, Şehit Mehmet Gündüz Hev, Kumlu, Emin sokak ile Kümbet Caddesi hala varlığını korumaktadır.
Her pazar olduğu gibi sabahın ilk ışıklarıyla yine cadde, sokak ve meydanlardayım. Yürüyorum. Hedefim Veyisefendi Mahallesine gidip Tepe Mezarlığına çıkmak ve Erzurum'u seyretmek.
Ekim ayının ilk pazarı. Hava enfes. Berrak. Nem yok. Ciğerler bayram ediyor. Henüz egzoz gazı çevreye yayılmamış.
Kadana, Hacı Cuma, Darağacı mahallerinin yerinde yeller esiyor. Dünün evlerinin yerinde mevsimlik otlar büyümüş. Taş toprak iç içe. Sadece Kadana, Hacı Cuma, Taşmescit ve Yukarı Habip Efendi camileri kalmış. Onlarda olmayan cemaatlerini beklemekte.
Cadde ve sokaklarda ibretle gezerken nihayet arzu ettiğim "Tepe Mezarlığına" çıkıyorum. Genç bir arkadaş kuş uçuruyor. Hasbıhal ediyoruz.
İlk sorum burada mezarlar varmış, neredeler? Genç...! Aman dikkat edin ayaklarınızın altında mezarlar var..! Birden dikkat kesildim..! Yok olmaya yüz tutmuş, mezar taşları toprağa gömülmüş, üzerleri yol yapılmış olduğunu görünce irkildim.!?? Eyvah.....!
Eyvah nerede bu tarihi "Tepe Mezarlığı" dememle genç arkadaş aha buralar demez mi? Evet onlarca, yüzlerce mezarlık toprağa gömülmüş, kurtarılmayı beklerken definecilerinde pek çok mezarı altın bulma amacıyla tahrip etmiş...!
Bu yetmezmiş gibi yüzlerce mezar yok edilerek yerlerine gecekondular yapılmış, insanlara ev olmuş. Anlayacağınız mezarlıklar gece kondu bölgesine çevrilmiş.
Sonra şimdilerde şehrin su deposu olarak kullanılan şehre hakim bir tepeye çıktım. Etraf yıkılmayı bekleyen gecekondu evlerle dolu. Burada mezarlar tahrip edilmiş, bir tek mezar kalmış. Başına bir tabela konulmuş. "Aydın Baba" .
Pazar olduğu için ağır ağır çevreye bakarak şehrin muhteşem siluetini görüyorum. Tam doğuda Aziziye , Mecidiye tabyaları, Aşağıda Firdevsoğlu kışlası biraz ilerisinde tepede bugün yok edilmiş "Süt Nişan Tabyası ve Süt Nişan Şehitliği". Şehitliğin yok olmasının yanında Tepe Mezarlığının akıbetini yaşamış ve şehit mezarları üzerine gece kondular yapılmış...!
Tepenin tam kuzeyinde Büyükşehir Belediyesince yeniden yapılmış, düzenlenmiş, gerçekten güzel ve modern bir semt garajının ve semt pazarının varlığı insanın biraz sevinmesine sebep oluyor.
Pazar günleri kurulan alış veriş pazarı binlerce insanın akımına uğramış, herşeyin satıldığı bir panayıra dönüşmüş. Her tür insanı görebileceğiniz bu pazarda yok yok.
Paslanmış penseler, hurdaya çıkmış makineler, kazmalar, kürekler, çiviler, elbiseler, ayakkabılar daha neler neler. Tarif edilmez ancak bir kaç saat ayırmak suretiyle gezilip görülebilir.
Bütün bu yıkıntılar arasında tarihî Üveysefendi Cami sizi karşılamakta. Üveysefendi 18 asırda yaşamış alim bir insandı. Kendi adıyla anılan bu camiyi yaptırmış, ahfadı çoğaldıkça bu bölgeye yerleşmiş, oluşan mahalleye de isim olarak Veyisefendi Mahallesi denilmişti.
Durak Bey(Sakarya) 1910'larda "Hadikatü'l Ahrar" gazetesini çıkarmış, 1911 yılında Emniyet müdürlüğü yapmış, Birinci Dünya Savaşında Bitlis Cephesinde Ruslarla savaşmış, Birinci B. M. Meclisinde Erzurum mebusluğu yapmış, Yunanlıların Ankara'ya yaklaşması üzerine Meclisin Kayseri'ye nakledilmesine karşı çıkmış, beline tabancasını takarak Sakarya Savaşına katılmış, soyadı kanunu çıkınca da Sakarya soyadını almış olan bu dadaşın evi de Veyisefendi Mahallesindeydi. Ne yazık ki o ev de yıkılanlar arasında....! Hâlbukî Durak Bey Mecliste "Ben gurup mebusu değil vatan mebusuyum" diyenlerdendi ama onun evini de koruyamadık.
Yürüyüşümü bitirmekte iken Mahallebaşı'nda bir sürprizle karşılaştım. Kadim mesleklerden olan saraçlıktı. İşte karşımda bir dükkân adı da "Güven Saraç Evi". Mehmet Döşer. 1977 yılından beri mesleği icra edenlerdendi. İşin ilginç tarafı Gazi Ahmet Muhtar Paşa Ortaokulunda öğretmenliğini yapmış olmamdı. Öyle olunca da derin bir sohbete başladık. Dedesi Tayfur Usta DDY'nın yollarında çalışmış, ray döşemiş, babası Sebahattin Döşer ise 1950-85 arasında Saraçlık yapmış, mesleği oğluna öğretmişti.
Neyse. Bu günlükte bu kadar.

 
Etiketler: TEPE, MEZARLIĞI,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
05 Ekim 2019
İFTİRA
152 Okunma.
09 Eylül 2019
HACI CUMA MAHALLESİNDEN ERZURUMU SEYRETMEK
405 Okunma.
05 Eylül 2019
ERZURUM İLE SİVAS'IN SİYASETTEKİ AĞIRLIĞI
147 Okunma.
29 Ağustos 2019
ILICA: NEREDEN NEREYE
295 Okunma.
28 Ağustos 2019
ASKERİ MEKTEPLERİN KISA GEÇMİŞİ
167 Okunma.
18 Ağustos 2019
BENİMLE YÜRMEK İSTER MİSİNİZ?
161 Okunma.
13 Ağustos 2019
ALLAH'U EKBER DAĞINDA DONARAK ŞEHİT OLANLARI ANMA VE UYKU TULUMU
170 Okunma.
02 Ağustos 2019
SÜLEYMAN NECATİ VE ERZURUM
197 Okunma.
20 Temmuz 2019
100. YILINDA MİLLİ MÜCADELE VE ERZURUM -1
170 Okunma.
17 Temmuz 2019
SON ARZUSU OLAN TATAR BÖREĞİNİ YAPAMAMIŞTI
124 Okunma.
11 Temmuz 2019
SAYIN VALİM VE KÜLTÜR MÜDÜRÜNE TEŞEKKÜRLER
199 Okunma.
06 Temmuz 2019
BAYRAKTAR'DAN KARAYAZI'YA
223 Okunma.
19 Haziran 2019
Bir Şehadet Üzerine İnanları Düşünmeye Çağırmak
233 Okunma.
09 Haziran 2019
TÜRK COĞRAFYASINDA ETNİK TAHRİK YAPILMAMALIDIR
217 Okunma.
03 Haziran 2019
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI'NA AÇIK MEKTUP
258 Okunma.
19 Mayıs 2019
100 YIL ÖNCE 19 MAYIS
326 Okunma.
10 Mayıs 2019
KAYBETTİK...! MAĞLUP OLDUK...!
254 Okunma.
07 Mayıs 2019
Dil...
220 Okunma.
25 Nisan 2019
ERZURUM KİTAP FUARI
477 Okunma.
21 Nisan 2019
Kuyumcu Hafız Nusret Gedik
680 Okunma.
14 Nisan 2019
YEŞİL MERCİMEK ÜRETİMİ VE ÇÖZÜM
446 Okunma.
26 Mart 2019
ÖNLÜK, FORMA ve AİDİYET DUYGUSU
470 Okunma.
17 Mart 2019
ŞEHİT BURAK TATAR'IN SON VASİYETİ
441 Okunma.
12 Şubat 2019
PALANDÖKEN BELEDİYESİ ve BEYAZ ŞEHİR PALANDÖKEN DERGİSİ
944 Okunma.
10 Şubat 2019
KARA TREN VE ERZURUM İSTASYONU
499 Okunma.
05 Şubat 2019
HEYBELİADA PAPAZ MEKTEBİ VE RUM OKULLARI
1012 Okunma.
16 Ocak 2019
KENEVİR EKİMİNDEN BEZİRHANELERE
818 Okunma.
06 Ocak 2019
RADİKAL İSLAMCILARIN DEĞİŞİMİ
610 Okunma.
25 Aralık 2018
SARIKAMIŞ ANMA TÖRENLERİ Er-Vak'ın ESERİDİR
681 Okunma.
03 Aralık 2018
TARIMSAL ÜRETİM NASIL ARTIRILIR
1001 Okunma.
17 Kasım 2018
TUZAK VE PROVAKATÖR
1056 Okunma.
14 Kasım 2018
OSMANLI PAY EDİLİRKEN
644 Okunma.
04 Kasım 2018
AZİZİYE TABYALARI, NENE HATUN VE 9 KASIM RUHU
915 Okunma.
31 Ekim 2018
Av. Tuncer Aktaş Güzel İnsandı
755 Okunma.
21 Ekim 2018
TARİHÎ TÜRK-ERMENİ MESELESİNE KISA BİR BAKIŞ…
788 Okunma.
14 Ekim 2018
Güzel Bir Bürokrat
992 Okunma.
02 Ekim 2018
BÜYÜK SELÇUKLU VEZİRİ NİZAM'ÜL-MÜLK
1139 Okunma.
26 Eylül 2018
NE OLDU BİZE?
1060 Okunma.
17 Eylül 2018
Erzurum'un Yeni Milli Eğitim Müdürünü Neler Bekliyor?
875 Okunma.
09 Eylül 2018
Duymak istemiyorum!
981 Okunma.
02 Eylül 2018
Erzurum'da Eğitim Çıkmazı ve Yeni Müdürden Beklentilerimiz
930 Okunma.
29 Ağustos 2018
TÜRK ORDUSU VE ZAFER BAYRAMI
783 Okunma.
13 Ağustos 2018
Türkiye-ABD'nin 71 yıllık müttefikliği üzerine
1380 Okunma.
05 Ağustos 2018
ERZURUMUN ALTIN YILLARI(1948-1985)
1059 Okunma.
03 Ağustos 2018
ERZURUM RADYOSU KAPATILMASIN
722 Okunma.
30 Temmuz 2018
OSMANLI TOPLUMU VE BÜROKRASİ
904 Okunma.
23 Temmuz 2018
23 TEMMUZ ERZURUM KONGRESİ
1076 Okunma.
17 Temmuz 2018
Mehmet Sekmen Başkanıma Açık Mektup
846 Okunma.
06 Temmuz 2018
ERZURUM'DAN NARMAN'A
1120 Okunma.
04 Temmuz 2018
Adalet Yine Adalet
841 Okunma.
27 Haziran 2018
Taş Kalpli!
1074 Okunma.
07 Haziran 2018
Prof. Dr. EROL KÜRKÇÜOĞLU
1813 Okunma.
03 Mayıs 2018
2026 KIŞ OLİMPİYATLARI ERZURUM'A
1710 Okunma.
28 Nisan 2018
Özlemim...
975 Okunma.
13 Nisan 2018
Milli Eğitim Bakanlığı Tartışılırken
1181 Okunma.
05 Nisan 2018
Acı, Dram ve Çaresizlik
890 Okunma.
02 Nisan 2018
Gün Batımında Erzurum Ovası
1055 Okunma.
29 Mart 2018
Milli Eğitim Bakalığı'na Açık Mektup
1216 Okunma.
26 Mart 2018
Erzurum sokaklarında kısa bir tur
1060 Okunma.
21 Mart 2018
BİBİLİK oyununu oynadınız mı?
1379 Okunma.
13 Mart 2018
12 Mart Erzurum'un Kurtuluşu ve Yapılan Yanlışlar
1817 Okunma.
05 Mart 2018
Mehmetçik Vakfı ve Afrinde Mehmetçik
1346 Okunma.
14 Şubat 2018
İnsan ve Şeytan Arkadaş Olursa
1411 Okunma.
02 Şubat 2018
O, Bizim Namusumuzu Korudu
1000 Okunma.
26 Ocak 2018
İbrahim Erkal Kültür Merkezi
1198 Okunma.
23 Ocak 2018
Kan Sınırları Haritasından Afrin'e
1140 Okunma.
11 Ocak 2018
Topdağı Caddesi'nden Mecidiye Tabyası'na
1277 Okunma.
06 Ocak 2018
Sarıkamış Anma Törenleri ERVAK'ın Eseridir
1100 Okunma.
02 Ocak 2018
2017 yılı Erzurum Değerlendirmesi
1082 Okunma.
27 Aralık 2017
Şehit oldular...
1112 Okunma.
16 Aralık 2017
Erzurum'da kapanan fabrikalar
1541 Okunma.
07 Aralık 2017
Kudüs ve Mescid-i Aksa'nın Kısa Tarihçesi
1393 Okunma.
25 Kasım 2017
Kanmayın, kandırılmayın, kandırmayın...
1299 Okunma.
23 Kasım 2017
Öğretmen Olmak
1241 Okunma.
16 Kasım 2017
Taziye Çadırı Kaldırılsın!
1702 Okunma.
11 Kasım 2017
140 yıl sonra Aziziye Tabyalarına yürümek
1233 Okunma.
08 Kasım 2017
Eğitimde Kısır Döngü…
1173 Okunma.
06 Kasım 2017
İftira olmuştan beterdir
1217 Okunma.
27 Ekim 2017
Cumhurıyete giden yol
1264 Okunma.
26 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-3
1278 Okunma.
21 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-2
1326 Okunma.
14 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-1
1403 Okunma.
09 Ekim 2017
Şarapnelin kopardığı kol ve toprağa damlayan kan
1296 Okunma.
04 Ekim 2017
Kağızmana Ismarladım Nar Gele...
1337 Okunma.
02 Ekim 2017
Yöneticilerde İtikafa Girse
1202 Okunma.
27 Eylül 2017
Eğitimde her değişim iflasın göstergesidir
1356 Okunma.
23 Eylül 2017
Ciddi, Ciddiyet,Ciddi Olmak..!
1415 Okunma.
19 Eylül 2017
ERZURUM'DA BİR MEKÂN: HAMZAHANE
1388 Okunma.
Haber Yazılımı