Yazı Detayı
02 Ağustos 2019 - Cuma 01:24 Bu yazı 231 kez okundu
 
Yolunuz çimerlikten geçti mi?
D.Mehmet DOĞAN
dmdogan@gmail.com
 
 

Mevsim yaz, fakat mevsime yaraşır; yani hafif, havadan sudan bahseden yazılar yazılmıyor. Gündem ağır.

Herkes sayfiyede değil elbette, yine de şiddetli yaz sıcakları bunaltıyor ve insanlar sahillere, serin yerlere yöneliyor.

Başlıktaki sorunun cevabını merak eden okuyuculara kendim için söyleyeceğim şu: Çimerlikten yolum geçti! Sabahın erken saatlerinde şöyle bir suya daldım. Bu arada kıyada mevzilenmiş bir saz grubu, keman, klarnet ve darbuka ile oyun havaları çalmaya başlamasın mı? Takım kalabalık, çalanlar olduğu gibi, oynayanlar da var! Bize seyretmek düştü.

“Plajda oyun havası” Tuhaf karşılanır elbette! Yabancı müzik olsa, dans müziği çalsa, kulak patlatanı bile olağan bulunur. Bu arada dans edenler de çıkabilir, yine tuhaf görülmez. “Ama burada da oyun havası olur mu ya!”

Denize girme alışkanlığımız biraz modernleşme tarihimizle iç içe sanki. Deniz hamamlarından bahseden Refik Halit yazılarını her seferinde keyifle okurum. O hem deniz hamamlarını görmüştür, hem “plajları”.

Neden “kumsal” denilmemiştir de “plaj” denilmiştir? Deniz hamamından plaja geçiş bir kültürel değişim hamlesidir. Deniz hamamında üç taraf çevrilmiştir, kadınlar ayrı, erkekler ayrı suya girecek şekilde düzenlenmiştir. Plaj artık deniz hamamı değildir; birlikte denize girilir. Biz hamamlarda ayrılığı sürdürürken, turistler bizim tarihi hamamlara karışık girmeyi tercih ediyor!

Evet, hem de dil devriminin hızlı zamanında kumsal demek yerine plaj tercih edildi. Modernlik bunu gerektirdi. Anlı şanlı Süreyya Paşa, kendi adına plaj tesisi kurdurdu, Maltepe yakınlarına…Bizim Maltepe günlerimizde, Süreyya Plajı istasyonu da vardı, şimdi bilmem var mı?

Gerçi artık “plaj”ın da modası geçti! Artık beach (biiç) devrindeyiz!

“Biiç”le “plaj”ın farkı ne?

Biiç ekseriya paralı denize girilen yerlerdir. Sahiller herkesindir, ama birileri buraları kapatır, birtakım malzemeler korsa iş değişir. Onun çadırını, hasırını, şezlongunu kullanmak zorunda kalırsınız ve de hayli yüklü bir “hamam parası” ödersiniz…

Okuyucuyu merakta bırakmak niyetinde değiliz, ama görünüşte bir türlü çimerliğe gelemedik. Halbuki İlk satırdan itibaren ondan bahsediyoruz!

Azerbaycan’da plaja “çimerlik” deniyormuş!

“Çimmek” bizde mahallî bir kelime olarak yaşıyor. Halis Türkçe, hatta Moğolca ile müşterek. Çommak şeklinde de söylenebilir. Böyle söyleyince çömçe ve çömlekle de bağlantı kurulabilir.

Çimmek, “yıkanmak, suya girmek” demek. Peki bu işin yapıldığı yere çimerlik mi diyoruz? Biz “çimek” veya “çimecek” diyoruz. Plaj için bunlardan birini kullanabilirdik.

Azerbaycan’da plaja çimerlik deniliyor diye Azerileri çok öztürkçeci sanabiliriz. Yok aslında farkımız! Bazen bizden daha öteye geçebiliyorlar. Mesela onların cumhurbaşkanları değil, prezidentleri var! Anayasa yerine konstitüsya diyorlar. Ya “sivilizasya”ya ne demeli, medeniyet varken! Daha birçok Latince, fakat Rusça üzerinden girmiş kelimeleri kullanıyorlar.

Tabiî biraz önce geçen kelimeler resmî dilin kelimeleri. Halk dilinde Türkçe kelimeler daha yaygın. Resmî olarak hatalı bir söz sarf ettim. Azerbaycan’da resmi dil “Azerbaycan dili”! Ülkeye ait bir dil adlandırması! Belli ki Türkçe dememek için böyle yapmışlar. Nitekim merhum Elçibey zamanında “Azerbaycan Türkçesi” idi. Benzeri var mı diye baktım, mesela Avusturya’nın resmî dili Almanca, Avusturalya’nın İngilizce!

Bu Azerbaycan bizim sıkı Türkçecileri bazen soğuk çimdiriyor!

01.08.2019 Karar

 
Etiketler: Yolunuz, çimerlikten, geçti, mi?,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
24 Eylül 2019
ABD ile savaşta yeni safhaya doğru?
106 Okunma.
11 Eylül 2019
Güvenli bölge yahut Türkiye’nin ABD-İsrail sınırı
226 Okunma.
09 Eylül 2019
Kârisine Kitap Sualleri
122 Okunma.
04 Eylül 2019
Atatürkçülük ideoloji mi, kült mü?
161 Okunma.
02 Eylül 2019
Hutbede kimden bahsedelim?
144 Okunma.
27 Ağustos 2019
Kayyımın kayyumu!
69 Okunma.
22 Ağustos 2019
Tuna, Tuna yeşil Tuna! Attın beni tundan tuna!
162 Okunma.
23 Temmuz 2019
“Kıbrıs meselesi” mi dediniz?
180 Okunma.
03 Temmuz 2019
Muhasebeyi zamanında yapmak
107 Okunma.
26 Haziran 2019
Ben dememiştim!
311 Okunma.
22 Mayıs 2019
Anadolu’dan önce Kudüs…
239 Okunma.
20 Mayıs 2019
Mescid-i Aksa’yı gördüm…
152 Okunma.
13 Mayıs 2019
Seçimden daha mühim şeyler
193 Okunma.
11 Mayıs 2019
Ramazanın eskisi yenisi
204 Okunma.
07 Mayıs 2019
Zor bir yazı
214 Okunma.
06 Mayıs 2019
Edebiyatın sayısalı!
165 Okunma.
27 Nisan 2019
“Batı medeniyeti” tasavvurumuzun çöküşü
252 Okunma.
22 Nisan 2019
Sonuç ve tepkiler
211 Okunma.
15 Nisan 2019
İstanbul nasıl kurtulur?
316 Okunma.
11 Nisan 2019
İsimler müşterek değil mi yoksa?
262 Okunma.
07 Nisan 2019
Oltu İslâm Şûrası: Aradan geçti yüz sene…
673 Okunma.
04 Nisan 2019
Ankara’nın 2019 Seçim hatırası!
281 Okunma.
29 Mart 2019
Baharın kıyısında Erzurum
318 Okunma.
29 Mart 2019
Seçmen neyi seçer?
337 Okunma.
27 Mart 2019
Muhsin Yazıcıoğlu’nu siyaseten hatırlamak...
349 Okunma.
25 Mart 2019
“İnkılâp tarihi”nin hüzünlü başlangıcı…
239 Okunma.
20 Mart 2019
Neyin tiryakisi olduk?
377 Okunma.
12 Mart 2019
İstiklâl Marşı’nı değiştirmek!
329 Okunma.
05 Mart 2019
‘Kombin’in ‘konsolidasyon’u!
300 Okunma.
28 Şubat 2019
Başkanları kibir mahvedecek!
345 Okunma.
12 Şubat 2019
Alanya bu mevsimde iyi gelir!
640 Okunma.
05 Şubat 2019
ŞEHRİ YÖNETMEK!
508 Okunma.
04 Şubat 2019
Türkçe “manifesto”su!
391 Okunma.
29 Ocak 2019
Ankara’nın zor seçimi
486 Okunma.
23 Ocak 2019
Atatürkçülük bitti, fakat ticareti zirvede!
549 Okunma.
22 Ocak 2019
Uygarlar ve Uygurlar!
446 Okunma.
15 Ocak 2019
Yüzüncü yılda ideolojik ‘gerçek’lere teslim olmamak
517 Okunma.
10 Ocak 2019
Doğu Türkistan güllük gülistanlık!
515 Okunma.
07 Ocak 2019
RTÜK beni icraya verecek!
541 Okunma.
31 Aralık 2018
Suud’un dünya kültürel mirası!
544 Okunma.
27 Aralık 2018
Kahraman ırkıma yok izmihlâl!
547 Okunma.
25 Aralık 2018
Âkif, Abdülhamid ve İttihatçılar
597 Okunma.
21 Aralık 2018
100 Temel’e sevinsek mi, üzülsek mi?
500 Okunma.
16 Aralık 2018
Destur, Dedem Korkud!
561 Okunma.
06 Aralık 2018
Medeniyet diline şapka çıkarmak!
649 Okunma.
04 Aralık 2018
Kadının adı çok!
519 Okunma.
27 Kasım 2018
Şehirlerin kimyası ne zaman bozuldu?
744 Okunma.
26 Kasım 2018
Heykel kırmak yahut öpmek!
582 Okunma.
23 Kasım 2018
İstersen bin var hacca...
564 Okunma.
19 Kasım 2018
Yâremi bildim yârimden imiş!
569 Okunma.
14 Kasım 2018
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
689 Okunma.
04 Ekim 2018
Vatandaş Türkçe bilmek zorunda değil!
1573 Okunma.
02 Ekim 2018
İttihad-ı İslâmdan islâmcılığa
712 Okunma.
25 Eylül 2018
‘Teknofest’ten sonra ‘linguafest’!
764 Okunma.
25 Eylül 2018
Yorgunum dostlar!
666 Okunma.
13 Eylül 2018
Gençken yazmak, yazarak genç kalmak
948 Okunma.
10 Eylül 2018
Makam aracı mı, araç makamı mı?
884 Okunma.
05 Eylül 2018
Dön baba dönelim!
775 Okunma.
15 Ağustos 2018
Savaş ABD ile!
1586 Okunma.
11 Ağustos 2018
ABD ile Savaş kapıda mı?
1027 Okunma.
03 Ağustos 2018
41 bin 281 sıfır!
1064 Okunma.
15 Temmuz 2018
Darbeye karşı “Türk refleksi”!
1483 Okunma.
04 Temmuz 2018
CHP Seçmeni: İttihatçılık ruhunda var!
1067 Okunma.
29 Haziran 2018
Askerliğin bedeli...
904 Okunma.
25 Haziran 2018
Veyl galiplere!
871 Okunma.
18 Haziran 2018
Suud ülkesinde ABD buyruğu dinî hükümlerin üstünde mi?
895 Okunma.
12 Haziran 2018
“Erzurum’un, Erzurumlunun kadirşinaslığına, vefasına minnetarım”
1209 Okunma.
07 Haziran 2018
Âdil bir seçim olmayacak...
927 Okunma.
05 Haziran 2018
Kudüs’ü konuşmak...
854 Okunma.
31 Mayıs 2018
Seçimlerle ilgili otoritemiz var, dille ilgili yok!
913 Okunma.
29 Mayıs 2018
Fethin yıldönümü dolayısıyla: Fetih cephesi, işgal cephesi!
833 Okunma.
26 Mayıs 2018
Bizim aklımız ermez ekonomiye, faize!
949 Okunma.
24 Mayıs 2018
“Millet Bahçesi” mümkün mü?
1140 Okunma.
15 Mayıs 2018
Kudüs konusunda gerçek düşman kim?
1033 Okunma.
12 Mayıs 2018
Nehir türküler!
1100 Okunma.
21 Nisan 2018
Amerika Türkiye sınırını nasıl koruyacak?
1426 Okunma.
02 Nisan 2018
Dinlediğimiz her türkü mankurtlaşmaya isyanımızdır!
1019 Okunma.
27 Mart 2018
Cengiz Aytmatov'un dünya literatürüne armağan ettiği kavram: Mankurtlaşma
1152 Okunma.
20 Mart 2018
Güzel adamdı Hasan Celâl Güzel!
1429 Okunma.
16 Mart 2018
İstiklâl Marşı’nı bestesinden kurtarmak
1699 Okunma.
05 Mart 2018
Afrin’de verilen “tam bağımsızlık” savaşı!
1761 Okunma.
26 Şubat 2018
GayriMüslim Türkiye’ye getirilmeli mi?
1102 Okunma.
19 Şubat 2018
Kemal Tahir, Nureddin Topçu ve Osman Turan’ı okudu mu?
1128 Okunma.
17 Şubat 2018
ABD boksuna karşı Osmanlı tokadı!
877 Okunma.
12 Şubat 2018
Bunlar “hamakat benim karakterimdir” demek istiyorlar!
1133 Okunma.
09 Şubat 2018
Mütecaviz Amerika!
949 Okunma.
05 Şubat 2018
Anıtkabir’e neden gitmem?
1062 Okunma.
03 Şubat 2018
Suriye’de Kuva-yı Milliye!
928 Okunma.
27 Ocak 2018
Kadınlık ihtirasları anneliğe ve aileye mi, kariyere mi yönelecek?
1138 Okunma.
26 Ocak 2018
Gazilik meselesi
1073 Okunma.
23 Ocak 2018
Kadınları “adam” yerine koymamak!
1010 Okunma.
17 Ocak 2018
MHP Atsızcı mı?
1067 Okunma.
11 Ocak 2018
Milliyetin mayası ne?
933 Okunma.
01 Ocak 2018
“Türkçenin şölenleri”nin çeyrek asrı...
1129 Okunma.
28 Aralık 2017
Terör baronundan yazar icad etmek!
960 Okunma.
14 Aralık 2017
Doğu Kudüs/Batı Mekke!
1174 Okunma.
12 Aralık 2017
Köroğlu’nun Bolu’su!
1008 Okunma.
08 Aralık 2017
Gafil müslümanlara son çağrı: Umre gezilerinizi iptal edin!
1788 Okunma.
30 Kasım 2017
"Görüntü bombardımanı altında yaşamaya ve düşünmeye çalışıyoruz."
1187 Okunma.
22 Kasım 2017
NATO: Özür dileriz, ama gerçek düşmanımız sizsiniz!
1249 Okunma.
20 Kasım 2017
Araplar kendi haline bırakılsa, ortadoğuda bu dandik devletlerin hiç biri kalmaz!
1123 Okunma.
16 Kasım 2017
Neo-atatürkçülük veya işte meydan-ı cehalet!
1232 Okunma.
13 Kasım 2017
Sözlükle, kelimelerle hür ufuklara yürüyüş
1206 Okunma.
10 Kasım 2017
Atatürkçülük diriltilebilir mi?
1184 Okunma.
07 Kasım 2017
“Kur’an mucizeleri müzesi”
1226 Okunma.
03 Kasım 2017
Dil Kurumu’nu işe yaratmak!
1114 Okunma.
31 Ekim 2017
“Ankara köydü” masalını Melih Gökçek’ten dinlemek!
1231 Okunma.
30 Ekim 2017
Gecikmiş Bir İstifa
1371 Okunma.
10 Ekim 2017
Sivasla tanışıklığımızın 40. yılında
1296 Okunma.
05 Ekim 2017
Hacıyatmaz ve kaselisler
1195 Okunma.
29 Eylül 2017
Avara kasnak bir kurum: TDK!
1294 Okunma.
21 Eylül 2017
D. Mehmet Doğan: “Kâbe imamı”nın arkasında namaz kılmak caiz mi?
1164 Okunma.
Haber Yazılımı