Yazı Detayı
02 Ağustos 2019 - Cuma 01:24 Bu yazı 187 kez okundu
 
Yolunuz çimerlikten geçti mi?
D.Mehmet DOĞAN
dmdogan@gmail.com
 
 

Mevsim yaz, fakat mevsime yaraşır; yani hafif, havadan sudan bahseden yazılar yazılmıyor. Gündem ağır.

Herkes sayfiyede değil elbette, yine de şiddetli yaz sıcakları bunaltıyor ve insanlar sahillere, serin yerlere yöneliyor.

Başlıktaki sorunun cevabını merak eden okuyuculara kendim için söyleyeceğim şu: Çimerlikten yolum geçti! Sabahın erken saatlerinde şöyle bir suya daldım. Bu arada kıyada mevzilenmiş bir saz grubu, keman, klarnet ve darbuka ile oyun havaları çalmaya başlamasın mı? Takım kalabalık, çalanlar olduğu gibi, oynayanlar da var! Bize seyretmek düştü.

“Plajda oyun havası” Tuhaf karşılanır elbette! Yabancı müzik olsa, dans müziği çalsa, kulak patlatanı bile olağan bulunur. Bu arada dans edenler de çıkabilir, yine tuhaf görülmez. “Ama burada da oyun havası olur mu ya!”

Denize girme alışkanlığımız biraz modernleşme tarihimizle iç içe sanki. Deniz hamamlarından bahseden Refik Halit yazılarını her seferinde keyifle okurum. O hem deniz hamamlarını görmüştür, hem “plajları”.

Neden “kumsal” denilmemiştir de “plaj” denilmiştir? Deniz hamamından plaja geçiş bir kültürel değişim hamlesidir. Deniz hamamında üç taraf çevrilmiştir, kadınlar ayrı, erkekler ayrı suya girecek şekilde düzenlenmiştir. Plaj artık deniz hamamı değildir; birlikte denize girilir. Biz hamamlarda ayrılığı sürdürürken, turistler bizim tarihi hamamlara karışık girmeyi tercih ediyor!

Evet, hem de dil devriminin hızlı zamanında kumsal demek yerine plaj tercih edildi. Modernlik bunu gerektirdi. Anlı şanlı Süreyya Paşa, kendi adına plaj tesisi kurdurdu, Maltepe yakınlarına…Bizim Maltepe günlerimizde, Süreyya Plajı istasyonu da vardı, şimdi bilmem var mı?

Gerçi artık “plaj”ın da modası geçti! Artık beach (biiç) devrindeyiz!

“Biiç”le “plaj”ın farkı ne?

Biiç ekseriya paralı denize girilen yerlerdir. Sahiller herkesindir, ama birileri buraları kapatır, birtakım malzemeler korsa iş değişir. Onun çadırını, hasırını, şezlongunu kullanmak zorunda kalırsınız ve de hayli yüklü bir “hamam parası” ödersiniz…

Okuyucuyu merakta bırakmak niyetinde değiliz, ama görünüşte bir türlü çimerliğe gelemedik. Halbuki İlk satırdan itibaren ondan bahsediyoruz!

Azerbaycan’da plaja “çimerlik” deniyormuş!

“Çimmek” bizde mahallî bir kelime olarak yaşıyor. Halis Türkçe, hatta Moğolca ile müşterek. Çommak şeklinde de söylenebilir. Böyle söyleyince çömçe ve çömlekle de bağlantı kurulabilir.

Çimmek, “yıkanmak, suya girmek” demek. Peki bu işin yapıldığı yere çimerlik mi diyoruz? Biz “çimek” veya “çimecek” diyoruz. Plaj için bunlardan birini kullanabilirdik.

Azerbaycan’da plaja çimerlik deniliyor diye Azerileri çok öztürkçeci sanabiliriz. Yok aslında farkımız! Bazen bizden daha öteye geçebiliyorlar. Mesela onların cumhurbaşkanları değil, prezidentleri var! Anayasa yerine konstitüsya diyorlar. Ya “sivilizasya”ya ne demeli, medeniyet varken! Daha birçok Latince, fakat Rusça üzerinden girmiş kelimeleri kullanıyorlar.

Tabiî biraz önce geçen kelimeler resmî dilin kelimeleri. Halk dilinde Türkçe kelimeler daha yaygın. Resmî olarak hatalı bir söz sarf ettim. Azerbaycan’da resmi dil “Azerbaycan dili”! Ülkeye ait bir dil adlandırması! Belli ki Türkçe dememek için böyle yapmışlar. Nitekim merhum Elçibey zamanında “Azerbaycan Türkçesi” idi. Benzeri var mı diye baktım, mesela Avusturya’nın resmî dili Almanca, Avusturalya’nın İngilizce!

Bu Azerbaycan bizim sıkı Türkçecileri bazen soğuk çimdiriyor!

01.08.2019 Karar

 
Etiketler: Yolunuz, çimerlikten, geçti, mi?,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
23 Temmuz 2019
“Kıbrıs meselesi” mi dediniz?
134 Okunma.
03 Temmuz 2019
Muhasebeyi zamanında yapmak
76 Okunma.
26 Haziran 2019
Ben dememiştim!
241 Okunma.
22 Mayıs 2019
Anadolu’dan önce Kudüs…
196 Okunma.
20 Mayıs 2019
Mescid-i Aksa’yı gördüm…
127 Okunma.
13 Mayıs 2019
Seçimden daha mühim şeyler
163 Okunma.
11 Mayıs 2019
Ramazanın eskisi yenisi
166 Okunma.
07 Mayıs 2019
Zor bir yazı
177 Okunma.
06 Mayıs 2019
Edebiyatın sayısalı!
136 Okunma.
27 Nisan 2019
“Batı medeniyeti” tasavvurumuzun çöküşü
210 Okunma.
22 Nisan 2019
Sonuç ve tepkiler
176 Okunma.
15 Nisan 2019
İstanbul nasıl kurtulur?
287 Okunma.
11 Nisan 2019
İsimler müşterek değil mi yoksa?
229 Okunma.
07 Nisan 2019
Oltu İslâm Şûrası: Aradan geçti yüz sene…
622 Okunma.
04 Nisan 2019
Ankara’nın 2019 Seçim hatırası!
239 Okunma.
29 Mart 2019
Baharın kıyısında Erzurum
278 Okunma.
29 Mart 2019
Seçmen neyi seçer?
285 Okunma.
27 Mart 2019
Muhsin Yazıcıoğlu’nu siyaseten hatırlamak...
312 Okunma.
25 Mart 2019
“İnkılâp tarihi”nin hüzünlü başlangıcı…
202 Okunma.
20 Mart 2019
Neyin tiryakisi olduk?
332 Okunma.
12 Mart 2019
İstiklâl Marşı’nı değiştirmek!
285 Okunma.
05 Mart 2019
‘Kombin’in ‘konsolidasyon’u!
252 Okunma.
28 Şubat 2019
Başkanları kibir mahvedecek!
301 Okunma.
12 Şubat 2019
Alanya bu mevsimde iyi gelir!
600 Okunma.
05 Şubat 2019
ŞEHRİ YÖNETMEK!
472 Okunma.
04 Şubat 2019
Türkçe “manifesto”su!
361 Okunma.
29 Ocak 2019
Ankara’nın zor seçimi
438 Okunma.
23 Ocak 2019
Atatürkçülük bitti, fakat ticareti zirvede!
509 Okunma.
22 Ocak 2019
Uygarlar ve Uygurlar!
409 Okunma.
15 Ocak 2019
Yüzüncü yılda ideolojik ‘gerçek’lere teslim olmamak
474 Okunma.
10 Ocak 2019
Doğu Türkistan güllük gülistanlık!
470 Okunma.
07 Ocak 2019
RTÜK beni icraya verecek!
512 Okunma.
31 Aralık 2018
Suud’un dünya kültürel mirası!
508 Okunma.
27 Aralık 2018
Kahraman ırkıma yok izmihlâl!
514 Okunma.
25 Aralık 2018
Âkif, Abdülhamid ve İttihatçılar
545 Okunma.
21 Aralık 2018
100 Temel’e sevinsek mi, üzülsek mi?
454 Okunma.
16 Aralık 2018
Destur, Dedem Korkud!
523 Okunma.
06 Aralık 2018
Medeniyet diline şapka çıkarmak!
618 Okunma.
04 Aralık 2018
Kadının adı çok!
485 Okunma.
27 Kasım 2018
Şehirlerin kimyası ne zaman bozuldu?
702 Okunma.
26 Kasım 2018
Heykel kırmak yahut öpmek!
540 Okunma.
23 Kasım 2018
İstersen bin var hacca...
533 Okunma.
19 Kasım 2018
Yâremi bildim yârimden imiş!
548 Okunma.
14 Kasım 2018
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
650 Okunma.
04 Ekim 2018
Vatandaş Türkçe bilmek zorunda değil!
1535 Okunma.
02 Ekim 2018
İttihad-ı İslâmdan islâmcılığa
674 Okunma.
25 Eylül 2018
‘Teknofest’ten sonra ‘linguafest’!
732 Okunma.
25 Eylül 2018
Yorgunum dostlar!
634 Okunma.
13 Eylül 2018
Gençken yazmak, yazarak genç kalmak
909 Okunma.
10 Eylül 2018
Makam aracı mı, araç makamı mı?
845 Okunma.
05 Eylül 2018
Dön baba dönelim!
734 Okunma.
15 Ağustos 2018
Savaş ABD ile!
1538 Okunma.
11 Ağustos 2018
ABD ile Savaş kapıda mı?
985 Okunma.
03 Ağustos 2018
41 bin 281 sıfır!
1025 Okunma.
15 Temmuz 2018
Darbeye karşı “Türk refleksi”!
1441 Okunma.
04 Temmuz 2018
CHP Seçmeni: İttihatçılık ruhunda var!
1030 Okunma.
29 Haziran 2018
Askerliğin bedeli...
854 Okunma.
25 Haziran 2018
Veyl galiplere!
835 Okunma.
18 Haziran 2018
Suud ülkesinde ABD buyruğu dinî hükümlerin üstünde mi?
853 Okunma.
12 Haziran 2018
“Erzurum’un, Erzurumlunun kadirşinaslığına, vefasına minnetarım”
1171 Okunma.
07 Haziran 2018
Âdil bir seçim olmayacak...
885 Okunma.
05 Haziran 2018
Kudüs’ü konuşmak...
805 Okunma.
31 Mayıs 2018
Seçimlerle ilgili otoritemiz var, dille ilgili yok!
877 Okunma.
29 Mayıs 2018
Fethin yıldönümü dolayısıyla: Fetih cephesi, işgal cephesi!
795 Okunma.
26 Mayıs 2018
Bizim aklımız ermez ekonomiye, faize!
913 Okunma.
24 Mayıs 2018
“Millet Bahçesi” mümkün mü?
1074 Okunma.
15 Mayıs 2018
Kudüs konusunda gerçek düşman kim?
1004 Okunma.
12 Mayıs 2018
Nehir türküler!
1063 Okunma.
21 Nisan 2018
Amerika Türkiye sınırını nasıl koruyacak?
1387 Okunma.
02 Nisan 2018
Dinlediğimiz her türkü mankurtlaşmaya isyanımızdır!
982 Okunma.
27 Mart 2018
Cengiz Aytmatov'un dünya literatürüne armağan ettiği kavram: Mankurtlaşma
1107 Okunma.
20 Mart 2018
Güzel adamdı Hasan Celâl Güzel!
1398 Okunma.
16 Mart 2018
İstiklâl Marşı’nı bestesinden kurtarmak
1665 Okunma.
05 Mart 2018
Afrin’de verilen “tam bağımsızlık” savaşı!
1722 Okunma.
26 Şubat 2018
GayriMüslim Türkiye’ye getirilmeli mi?
1046 Okunma.
19 Şubat 2018
Kemal Tahir, Nureddin Topçu ve Osman Turan’ı okudu mu?
1082 Okunma.
17 Şubat 2018
ABD boksuna karşı Osmanlı tokadı!
837 Okunma.
12 Şubat 2018
Bunlar “hamakat benim karakterimdir” demek istiyorlar!
1093 Okunma.
09 Şubat 2018
Mütecaviz Amerika!
912 Okunma.
05 Şubat 2018
Anıtkabir’e neden gitmem?
1024 Okunma.
03 Şubat 2018
Suriye’de Kuva-yı Milliye!
891 Okunma.
27 Ocak 2018
Kadınlık ihtirasları anneliğe ve aileye mi, kariyere mi yönelecek?
1108 Okunma.
26 Ocak 2018
Gazilik meselesi
1025 Okunma.
23 Ocak 2018
Kadınları “adam” yerine koymamak!
974 Okunma.
17 Ocak 2018
MHP Atsızcı mı?
1034 Okunma.
11 Ocak 2018
Milliyetin mayası ne?
898 Okunma.
01 Ocak 2018
“Türkçenin şölenleri”nin çeyrek asrı...
992 Okunma.
28 Aralık 2017
Terör baronundan yazar icad etmek!
923 Okunma.
14 Aralık 2017
Doğu Kudüs/Batı Mekke!
1140 Okunma.
12 Aralık 2017
Köroğlu’nun Bolu’su!
958 Okunma.
08 Aralık 2017
Gafil müslümanlara son çağrı: Umre gezilerinizi iptal edin!
1754 Okunma.
30 Kasım 2017
"Görüntü bombardımanı altında yaşamaya ve düşünmeye çalışıyoruz."
1142 Okunma.
22 Kasım 2017
NATO: Özür dileriz, ama gerçek düşmanımız sizsiniz!
1186 Okunma.
20 Kasım 2017
Araplar kendi haline bırakılsa, ortadoğuda bu dandik devletlerin hiç biri kalmaz!
1087 Okunma.
16 Kasım 2017
Neo-atatürkçülük veya işte meydan-ı cehalet!
1178 Okunma.
13 Kasım 2017
Sözlükle, kelimelerle hür ufuklara yürüyüş
1167 Okunma.
10 Kasım 2017
Atatürkçülük diriltilebilir mi?
1144 Okunma.
07 Kasım 2017
“Kur’an mucizeleri müzesi”
1179 Okunma.
03 Kasım 2017
Dil Kurumu’nu işe yaratmak!
1067 Okunma.
31 Ekim 2017
“Ankara köydü” masalını Melih Gökçek’ten dinlemek!
1191 Okunma.
30 Ekim 2017
Gecikmiş Bir İstifa
1336 Okunma.
10 Ekim 2017
Sivasla tanışıklığımızın 40. yılında
1249 Okunma.
05 Ekim 2017
Hacıyatmaz ve kaselisler
1161 Okunma.
29 Eylül 2017
Avara kasnak bir kurum: TDK!
1261 Okunma.
21 Eylül 2017
D. Mehmet Doğan: “Kâbe imamı”nın arkasında namaz kılmak caiz mi?
1122 Okunma.
Haber Yazılımı